s'/f] d :gfts k9\bf tfsfsf] xf] . dfO{tL3/df /x]sf] sn]h k9\g d ;w}+ % ah] 6\ofDkf] r9]/ af6f] nfUy] . ;w}em} d laxfg xtf/–xtf/ u/]/ afns'df/L lg:sLP . æyfkfynL, nugv]nÆ n]v]sf] 6\ofDkf] d}n] xft dfly p7fPkl5 d]/} cuf8L cfP/ /f]lsof] . lr;f] df};d ePsf]n] s'gfdf uP/ u'h'lN6P/ a;] . 6\ofDkf]df b'O{ rf/ hgf c? klg lyP . cfkm' s]6f] dfG5] eP/ xf]nf s]l6x?sf] cg'xf/ vf]h] . hf8f] eP/ xf]nf cg'xf/ 9flsPsf] lyof] . To;kl5 cg'xf/ vf]Hg lt/ nfluPg .
d r9]kl5 6\ofDkf] cl3 a9\of] / Psl5gdf sf]6]Zj/ cfO{k'Uof] . sf]xL em/]sL em/]gg\ yfxf ePg t/ sf]6]Zj/ cfO{k'u]kl5 6\ofDkf]df cln w]/} dfG5 ePh:tf] nfUof] . 6\ofDkf] lx8\g cf6\b} lyof], Pp6f !@–!# aif{sf] s]6f afg]Zj/–afg]Zj/ eGb} em'lG8of] . lr;f] df};d leq cfP/ a:nf eg]sf] t, 9f]sf 5]plt/ em'lG8P/ emg\ 7'nf] :j/n] afg]Zj/–afg]Zj/ eg]/ e6\ofpg yfNof] . 6\ofDkf] rnfpg] 8«fO{e/ bfOn] gofF vnfl; cfP5 Sof/] eg] clg ;f]w], ævnfl; ug]{ xf]<Æ xf]–xf] eGb} afg]Zj/ afg]Zj/ e6\ofO/x\of] . 6\ofDkf] s'lb/x\of] . vnfl; efO{n] ubf{ xf] of lsg xf] cfh 6\ofDkf] cln e/LPsf] lyof] . 6\ofDkf] el/Pkl5 dfG5] s'/]/ ga:g] ePs]fn] Ps lx;fan] 6\ofDkf] el/Psf]df vzL nfUof] g} nfUof] . gq t afg]Zj/ rf]sdf 6\ofDkf] /f]Sbf t emf]s} p7\Yof] . 6\ofDkf]df efO{ e6\ofpb} lyP, 6\ofDkf] rfxL cufl8 al9g} /x\of] . Ps} l5gdf dfO{lt3/ cfO{k'Uof] . ef8f Tof] efO{nfO{ lbg vf]Hbf, cuf8L g} lbg' eGof] / 8«fO{e/ bfO{nfO{ lbP . dgdg} l56\6} sn]h cfOk'u]sf]df v'zL x'b} sn]hlt/ nfu] .
!)–!% lbgkl5sf] s'/f] . km]/L ToxL efOnfO{ e]l6of] sn]h hfg] s|ddf . t/ of] kfnL 6\ofDkf] rnfpg] bfO{ geP/ lbbL lyOg\ . d}n] Tof] efOlt/ k'n'Ss x]b}{,…s] xf] 6\ofDkf] km]/LP5 gL eg] . Tof] bfO{n] k};f lbPgÚ ToxL vnf;L efO{n] eGof] . sn]h emg]{ a]nfdf of] d]/f] bfO{ eGb} 6\ofDkf] rnfpg] lbbLnfO{ d]/f] ef8f lng lbPg . :gfts k|yd aif{ k9'~h]n Tof] efO{nfO{ e]6 eO/x\of] t/ 6\ofDkf] eg] km/s–km/s x'Gy] . :gfts bf];|f] aif{df nfu]kl5 lsg xf] Tof] efOnfO{ e]6 ePg . :gfts nueu tLg aif{df ;lsPkl5 d :gftsf]Q/ k9\g lslt{k'/ hfg yfn] . afns'df/Laf6 lslt{k'/ hfg dfOs|f] r9\y]+ . Ps lbg sn]h hfg] s|dd} d dfOs|f] r9]/ af6f] nfUb} lyP, dfOs|f]df bfOn] dnfO{ lrGg' eof] eGg] cfjfh cfof] . :gftsf]Q/ k9\g] 7fpdf d]/f] efO{ x'g] s'/} ePg . pd]/n] sf]xL d eGbf ;fgf] ePklg dnfO{ bfO{ eGg] sf]xL lyPg . dfOs|f]df w]/}h;f] d]/} sn]hsf / b]lv/x]sf] cg'xf/ eP/ dnfO{ o:tf] nfUof] . km]/L ToxL cfjfh bf]xf]l/of] .
Tof] cfjfh bf]xf]/fpg] t dfOs|f] rnfpg] 8«fOe/ /x]5g\ . p;n] km]/L eGof], ælrGg' eof] bfO{ d 6\ofDkf]sf] vnfl; efOÆ . d emNof:; ePF . :gfts k9\bfsf] tL lbg d]/f] cfFvfdf cufl8 cfP . P efO kf] eg] . leq leq} dg /;fP . clg s] u/L oQL l56f] <
s] l56f] x'g' bfO , e/v/ Ps dlxgf eof] rnfpg yfn]sf] .
clg 6\ofDkf] slxn] 5f]l8of] t <
6\ofDkf] t 5fl8xfNof] lg, 6\ofDkf]df vnfl; g} rfxLb}g eGg] h:n] klg, clg s] ug'{ < 6\ofDkf] 5f8]/ dfOs|f]df vnfl; ug{ yflnof], vnf;L ubf{ ub}{ rnfpg l;s]/ Ps dlxgf cl3 nfO;]G; agfPsf] pd]/ a9fP/, ;fx'n] kTofP/ uf8L klg lbOxfNof] . oQLs}df d]/f] emg]{ 7fpF lg cfOk'Uof] , jNv' eGbf cln k/ /f]kj] eGg] 7fpdf 8«fOe/ efOn] csf]{ vnf;L efOnfO{ bfO{sf] ef8f glng' x} eGof] . d v'q'Ss cf]ln{P . d cem} klg lstfa, sfkL, snd Rofk]/ sn]h wfpb}5', Tof] efO{ b]Vbf b]Vb} x]bf{ x]b}{ uf8L xfSg] eO{;Sof] . p;n] n, uPx} bfO{ eGb} dfO{s|f] x'OSofof] . d eg] ;8s 5]pdf dfO{s|f] uPsf] x]l//x] .